การสำรวจวัดคลื่นไหวสะเทือน (Seismic Survey) เป็นวิธีการสำรวจทางธรณีฟิสิกส์ที่มีประสิทธิภาพและเป็นที่นิยมในปัจจุบัน ช่วยให้วิศวกรสามารถ วิเคราะห์โครงสร้างและคุณสมบัติของชั้นดิน-หินใต้ผิวดิน ได้โดยไม่ต้องขุดเจาะ ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายกว่าวิธีแบบดั้งเดิมมาก

Non-invasive
ไม่ต้องขุดเจาะ
2D / 3D
ภาพตัดขวางใต้ดิน
Real-time
ประมวลผลได้ทันที

Seismic Survey ทำงานอย่างไร?

หลักการทำงานคือการสร้างคลื่นไหวสะเทือนที่ผิวดิน (ทุบด้วย Sledgehammer, ระเบิด หรือแหล่งสั่นสะเทือนอื่น) จากนั้นวัดระยะเวลาที่คลื่นเดินทางจากแหล่งกำเนิดไปถึงตัวรับสัญญาณ Geophone ที่ติดตั้งตามแนวสำรวจ

ความเร็วของคลื่นแปรผันตามความหนาแน่นและชนิดของชั้นดิน-หิน ในชั้นที่แน่นและแข็งคลื่นเดินทางเร็ว ในชั้นที่พรุนหรือมีของเหลวแทรกอยู่คลื่นจะช้าลง ข้อมูลนี้ถูกนำมาสร้างภาพตัดขวางของโครงสร้างใต้ดินได้อย่างแม่นยำ

หลักการทำงาน Seismic Survey Geophone
Geophone รับสัญญาณคลื่นไหวสะเทือนตามแนวสำรวจ

ประเภทของ Seismic Survey

Refraction

ใช้คลื่นหักเห เหมาะหาความลึกหินฐาน และชั้นดินสำหรับงานวิศวกรรม

Reflection

ใช้คลื่นสะท้อน ความละเอียดสูง เหมาะสำรวจโครงสร้างธรณีวิทยาลึก

MASW

Multi-channel Surface Wave Analysis หาค่า Vs ของชั้นดิน ออกแบบโครงสร้างต้านแผ่นดินไหว

การติดตั้ง Geophone Seismic Survey
การจัดวาง Geophone ตามแนวสำรวจในภาคสนาม
ผลการสำรวจ Seismic ชั้นดิน
ตัวอย่างผลการสำรวจแสดงโครงสร้างชั้นดิน-หินใต้ผิวดิน

การใช้งาน Seismic Survey

  • ออกแบบฐานราก — หาความลึกและประเภทหินฐาน (Bedrock) สำหรับงานก่อสร้าง
  • สำรวจทรัพยากรธรรมชาติ — ค้นหาแหล่งแร่ น้ำมัน ก๊าซ และแหล่งน้ำบาดาล
  • ประเมินเสถียรภาพลาดดิน — วิเคราะห์ชั้นดินเพื่อป้องกันดินถล่มและภัยพิบัติ
  • MASW สำหรับงานออกแบบโครงสร้าง — หาค่า Vs30 สำหรับการออกแบบต้านแผ่นดินไหว
  • ตรวจสอบเขื่อนและคันดิน — หาโพรงและรอยแตกภายในโครงสร้าง
  • ธรณีวิทยาสิ่งแวดล้อม — ตรวจสอบชั้นดินซับซ้อนและการปนเปื้อน

ข้อจำกัดของ Seismic Survey

  • ต้องการพื้นที่สำรวจยาวเพียงพอสำหรับจัดวาง Geophone
  • สัญญาณรบกวนจากการจราจร เครื่องจักร หรือแหล่งสั่นสะเทือนใกล้เคียง
  • การแปลผลต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์
  • ชั้นความเร็วต่ำ (Velocity Inversion) อาจทำให้ผลคลาดเคลื่อน

คำถามที่พบบ่อย

Seismic Survey คืออะไร?
การสำรวจวัดคลื่นไหวสะเทือนทางธรณีฟิสิกส์ โดยสร้างคลื่นที่ผิวดินแล้ววัดเวลาเดินทางถึง Geophone เพื่อวิเคราะห์ชั้นดิน-หินใต้ผิวดิน
MASW คืออะไร?
Multi-channel Analysis of Surface Waves — วิเคราะห์คลื่นพื้นผิวเพื่อหาค่าความเร็วคลื่นเฉือน (Vs) ของชั้นดิน ใช้ออกแบบโครงสร้างต้านแผ่นดินไหว
Seismic Survey ต่างจากการเจาะสำรวจอย่างไร?
Seismic Survey ไม่ต้องเจาะดิน ครอบคลุมพื้นที่กว้างกว่าในเวลาสั้น แต่การเจาะให้ข้อมูลจุดเฉพาะที่ละเอียดกว่า ทั้งสองวิธีมักใช้ร่วมกัน

สนใจเครื่องมือ Seismic Survey?

ATE จัดจำหน่ายเครื่องมือสำรวจธรณีฟิสิกส์จาก ABEM และผู้ผลิตชั้นนำ พร้อมทีมผู้เชี่ยวชาญ